Prezident Shavkat Mirziyoyev huzurida 12-dekabr kuni paxta xomashyosini yetishtirish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari muhokama qilindi.<\/p>\n
Davlatimiz rahbari raisligida joriy yil 9-noyabr kuni o\u2018tgan videoselektor yig\u2018ilishida paxtachilik tarmog\u2018ida mavjud muammolar tahlil qilinib, klasterlar va fermerlar o\u2018rtasidagi munosabatlarni yangicha tashkil etish, paxta urug\u2018chiligiga ilg\u2018or yondashuvlarni joriy qilish zarurligi ko\u2018rsatib o\u2018tilgan edi.<\/p>\n
Ushbu topshiriqlarga muvofiq ishlab chiqilgan takliflar bugungi yig\u2018ilishda ko\u2018rib chiqildi.<\/p>\n
Jumladan, 2024-yil hosilidan boshlab paxta xomashyosini yetishtiruvchilar va paxta-to\u2018qimachilik klasterlari o\u2018rtasida munosabatlar yangi tartibda tashkil etiladi.<\/p>\n
Chigit ekilishidan avval fermer xo\u2018jaliklari va viloyat ichidagi klaster o\u2018rtasida tuproq hosildorligi doirasida fyuchers shartnomalari Tovar-xom ashyo birjasining \u201cpaxta xomashyosi seksiyasi\u201dda har bir hudud uchun o\u2018tkaziladigan savdolar orqali tuziladi.<\/p>\n
Bunda fermer o\u2018zi yetishtiradigan paxtaning miqdorini birjaga joylashtiradi hamda balandroq narx taklif etgan viloyat ichidagi klaster ushbu fermer bilan fyuchers shartnomasini tuzadi. Boshlang\u2018ich narx Nyu-York birjasidagi paxta tolasining oxirgi 12 oydagi o\u2018rtacha narxi asosida belgilanadi.<\/p>\n
Fyuchers shartnomasidan ortiqcha yetishtirilgan paxta xomashyosi yoki undan olinadigan birlamchi va ikkilamchi mahsulotlarni fermer xo\u2018jaliklari to\u2018g\u2018ridan-to\u2018g\u2018ri fyuchers shartnomasi tuzgan klasterga yoki birja orqali istalgan subyektga sotadi.<\/p>\n
Paxta xomashyosi fermerlarning o\u2018z mablag\u2018lari, shu jumladan tijorat kreditlari hisobidan yetishtirilganda paxta xomashyosi va undan olinadigan birlamchi va ikkilamchi mahsulotlar birjada erkin sotiladi;<\/p>\n
Yig\u2018ilishda paxta xomashyosini yetishtiruvchi xo\u2018jaliklarga birjada ishtirok etish tartibi yuzasidan o\u2018quv seminarlar tashkil etish muhimligi qayd etildi. Klasterlar va boshqa korxonalar tomonidan paxta xomashyosi faqat elektron tarozi orqali qabul qilinishi hamda paxta tolasini avtomatlashgan hisobga olish tizimi joriy qilinishi belgilandi.<\/p>\n
2024-yil hosilidan boshlab fermerlar va klasterlarga paxta xomashyosini yetishtirish va yakuniy hisob-kitoblar uchun Qishloq xo\u2018jaligini qo\u2018llab-quvvatlash jamg\u2018armasi mablag\u2018lari hisobidan kreditlar ajratishning yangi tizimi joriy etiladi.<\/p>\n
Ajratilgan kredit mablag\u2018lari hisobidan agrotexnik tadbirlar doirasida tovarlar, ishlar va xizmatlar, shu jumladan moddiy resurslar yetkazib beruvchilar fermer xo\u2018jaliklari va klasterlar tomonidan ixtiyoriy tanlanadi.<\/p>\n
Kredit buyurtmalari to\u2018liq elektron shaklda taqdim etiladi.<\/p>\n
Paxta-to\u2018qimachilik klasterlarini tashkil etish tartibini ham yangilash zarurligi ta\u2019kidlab o\u2018tildi.<\/p>\n
Bunda klaster tashkil etishga talabgorlar to\u2018qimachilik mahsulotlari ishlab chiqarish jarayonlarining kamida ikkita bosqichini yo\u2018lga qo\u2018ygan bo\u2018lishi, soliqlar va majburiy ajratmalardan hamda bank kreditlaridan muddati o\u2018tgan qarzdorligi bo\u2018lmasligi kerak bo\u2018ladi.<\/p>\n
Paxta-to\u2018qimachilik klasterlari faoliyatini muvofiqlashtirish bo\u2018yicha respublika komissiyasi tugatilib, klaster faoliyatini tashkil etish istagida bo\u2018lgan talabgorlar ochiq va shaffof onlayn tanlov asosida tanlab olinadi.<\/p>\n
Qishloq xo\u2018jaligi vazirligi klasterlar reyestrini yuritadi va ushbu reyestrni o\u2018zining veb-saytida doimiy e\u2019lon qilib boradi. Vazirlikka eng muhim samaradorlik ko\u2018rsatkichlari tizimi bo\u2018yicha klasterlarning avtomatlashtirilgan reytingini yuritish dasturini yaratish topshirildi.<\/p>\n
Yig\u2018ilishda paxta urug\u2018chiligini rivojlantirish hamda hosildorligini oshirish masalalari ham ko\u2018rib chiqildi.<\/p>\n
Shu maqsadda ishlab chiqilgan Prezident qarorida kelgusi yildan paxta ekiladigan maydonlarning 10 foiziga tajriba-sinov tariqasida xorijiy paxta navlarini joylashtirishga ruxsat berish nazarda tutilmoqda.<\/p>\n
Shuningdek, tajriba tariqasida 14 ta tumanning ball boniteti past, suv ta\u2019minoti og\u2018ir bo\u2018lgan hududlarida yuqori hosildor mahalliy va xorijiy navlar joylashtirilishi belgilanmoqda.<\/p>\n
Xorijdan olib kiriladigan paxta navlari uchun alohida agrotexnika va soddalashtirilgan karantin talablarini joriy etish, ushbu navlarni yetishtirishni maxsus karantin kuzatuvida va Paxtachilik kengashi ilmiy ko\u2018rsatmasi asosida olib borish muhimligi qayd etildi.<\/p>\n
Paxta-to\u2018qimachilik klasterlari va fermer xo\u2018jaliklari tomonidan g\u2018o\u2018za navlarini joylashtirishda kafolatlangan urug\u2018 ta\u2019minotiga muvofiq erkinlik berilmoqda.<\/p>\n
Respublikada g\u2018o\u2018zaning serhosil va sanoatbop yangi navlarini yaratishni rag\u2018batlantirish maqsadida qator vazifalar belgilanmoqda.<\/p>\n
Jumladan, mahalliy istiqbolli g\u2018o\u2018za navlarini ko\u2018paytirish, uning sifatli elita urug\u2018chiligini yo\u2018lga qo\u2018yish va navni tijoratlashtirishda klaster va fermerlarga tegishli navga hammualliflik qilishga ruxsat beriladi. Sertifikatlangan urug\u2018lik tayyorlashni bosqichma-bosqich klasterlar va xususiy urug\u2018chilik korxonalariga o\u2018tkazish ko\u2018zda tutilgan.<\/p>\n
2024-yildan boshlab hosildorlik 30 sentnerdan past hosil berayotgan navlar muntazam aniqlanib va serhosil mahalliy va xorijiy navlarga almashtirib borish amaliyoti joriy qilinadi.<\/p>\n
Qishloq xo\u2018jaligi vazirligiga mazkur tizimni amalga oshirish mexanizmini ishlab chiqish hamda Urug\u2018chilik markazi faoliyatini transformatsiya qilishga topshiriq berildi.<\/p>\n
O\u2018zbekistonda tolali ekinlardan chiqadigan mahsulotlar, tola chiqimi, paxta sanoati sohasida maxsus muassasa mavjud emasligi bois paxtachilik kengashining ilmiy-tadqiqot organi \u2013 \u201cPaxtasanoat ilmiy markazi\u201d AJ negizida Tolali ekinlar ilmiy-tadqiqot institutini tashkil qilish taklif etildi.<\/p>\n
Shuningdek, mamlakatimizda Genetik modifikatsiyalangan organizmlar va ularning mahsulotlari xavfsizligi bo\u2018yicha ilmiy ekspertizasi joriy qilinadi hamda genetik modifikatsiyalangan navlar milliy bazasi shakllantiriladi. Bu orqali ishlab chiqarilayotgan va import qilinadigan GMO mahsulotlari xavfsizligini baholash, shuningdek, GMO mahsulotlari to\u2018g\u2018risidagi ma\u2019lumotlarni tahlil qilish yo\u2018lga qo\u2018yiladi.<\/p>\n
Sohani raqamlashtirish maqsadida 2024-yil yakuniga qadar \u201ce-urug\u2018\u201d platformasi ishga tushiriladi. Unda urug\u2018chilik korxonalari va xo\u2018jaliklarining o\u2018zaro integratsiyalashuvi, nav va duragaylarning urug\u2018 ta\u2019minoti va zaxirasi, hududlarga mosligi va agrotexnologiyalari, erkin va shaffof joylashtirish, qayta taqsimlash, sertifikat olish imkoniyati yaratiladi.<\/p>\n
Prezidentimiz ushbu takliflarni ma\u2019qullab, yangi tizimni amaliyotga joriy qilish yuzasidan qator ko\u2018rsatmalar berdi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Prezident Shavkat Mirziyoyev huzurida 12-dekabr kuni paxta xomashyosini yetishtirish tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari muhokama qilindi. Davlatimiz rahbari raisligida joriy yil 9-noyabr kuni o\u2018tgan videoselektor yig\u2018ilishida paxtachilik tarmog\u2018ida mavjud muammolar tahlil qilinib, klasterlar va fermerlar o\u2018rtasidagi munosabatlarni yangicha tashkil etish, paxta urug\u2018chiligiga ilg\u2018or yondashuvlarni joriy qilish zarurligi ko\u2018rsatib o\u2018tilgan edi. Ushbu topshiriqlarga muvofiq ishlab chiqilgan takliflar…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":43065,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true},"categories":[104],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"yoast_head":"\n